regulations

DPP poza ESPR: wytyczne o pracy przymusowej i zamówienia publiczne

Dwie wytyczne Komisji z końca sierpnia 2026 r. wymieniają DPP: postępowania ws. pracy przymusowej i zamówienia NZIA. Co z nich wynika, a co nie.

6.09.2026 · 7 min czytania · InfoDPP

Status wytycznych: oba omawiane niżej dokumenty to wytyczne Komisji opublikowane w serii C Dziennika Urzędowego. Wyjaśniają, jak stosować istniejące rozporządzenia. Nie tworzą nowego obowiązku DPP, nie zmieniają żadnego terminu i nie dodają do paszportu żadnych pól. Ich znaczenie dla firm polega na tym, że oficjalne wytyczne Komisji spoza obszaru ESPR i baterii traktują Cyfrowy Paszport Produktu jako narzędzie do identyfikacji produktu i źródło dowodów.

Dwa zbiory wytycznych w jednym tygodniu

Między 31 sierpnia a 3 września 2026 r. w Dzienniku Urzędowym ukazały się dwa dokumenty Komisji z wytycznymi, które na pierwszy rzut oka nie mają nic wspólnego z ekoprojektem. Pierwszy dotyczy zakazu produktów wytworzonych z użyciem pracy przymusowej. Drugi dotyczy zamówień publicznych na technologie neutralne emisyjnie. Oba wymieniają Cyfrowy Paszport Produktu i w obu pełni on tę samą funkcję: pozwala zidentyfikować produkt i dotrzeć do możliwych do zweryfikowania danych na jego temat.

Planowana inicjatywa GPP dla odzieży to kolejny temat do monitorowania. Nie jest wiążącym aktem i sama nie ustanawia kryteriów zamówień ani obowiązków DPP.

1. Wytyczne do rozporządzenia o pracy przymusowej

Rozporządzenie (UE) 2024/3015 zakazuje wprowadzania do obrotu w UE, udostępniania na rynku i wywozu produktów wytworzonych z użyciem pracy przymusowej. Stosuje się je od 14 grudnia 2027 r. Postępowania będą prowadzić Komisja i właściwe organy krajowe, a decyzje na granicy będą egzekwować organy celne. Komisja przyjęła wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia 26 czerwca 2026 r. (zawiadomienie Komisji C(2026) 4386, udostępnione na jej portalu 30 czerwca) i opublikowała je w Dzienniku Urzędowym 3 września 2026 r. (Dz.U. C/2026/4637).

Wytyczne zawierają praktyczną sekcję o informacjach, które organ prowadzący postępowanie może zbierać lub o które może wystąpić. Punkt 4.7.3.1 o identyfikacji produktu wymienia typowe identyfikatory: kody HS i CN, typ, numer referencyjny, model, numer partii lub numer seryjny na produkcie, opakowaniu albo w dokumentach towarzyszących. Na tej samej liście znajduje się także unikalny identyfikator cyfrowego paszportu produktu. Tuż obok wymieniono dowody identyfikowalności: certyfikaty łańcucha kontroli pochodzenia (chain of custody), dane o pochodzeniu surowców, dokumentację łączącą gotowy produkt ze źródłem surowca oraz zestawienia materiałowe (BOM).

Dlaczego to ważne

Identyfikator DPP staje się oficjalnym punktem odniesienia. Jeżeli produkt ma paszport, jego unikalny identyfikator jest teraz wprost wymieniony wśród danych, na podstawie których organ ustala, którego produktu dotyczy zarzut.
Dane o identyfikowalności w paszporcie stają się użytecznym dowodem. Jeżeli przepisy produktowe wymagają w DPP danych o pochodzeniu, dostawcach lub materiałach, taki uporządkowany zapis może wesprzeć odpowiedź firmy na wezwanie organu. O przydatności dowodowej decydują jednak treść i wiarygodność danych, a nie sam obowiązek posiadania paszportu.
DPP może wspierać różne rodzaje kontroli. Przepisy celne ESPR, marcowa odpowiedź Komisji dla Parlamentu o kontrolach granicznych, a teraz wytyczne o pracy przymusowej: wszystkie traktują identyfikator paszportu jako punkt wyjścia do sprawdzenia produktu.

Wytyczne nie ustanawiają obowiązku należytej staranności. Takie obowiązki wynikają dopiero z odrębnych przepisów, od momentu rozpoczęcia ich stosowania, np. krajowych przepisów wdrażających CSDDD lub rozporządzenia o bateriach. DPP może wspierać dokumentowanie działań, ale nie poświadcza, że łańcuch dostaw jest wolny od pracy przymusowej.

2. Wytyczne do art. 25 Net-Zero Industry Act

Artykuł 25 rozporządzenia (UE) 2024/1735, czyli Net-Zero Industry Act, wymaga od zamawiających stosowania kryteriów odporności i zrównoważonego rozwoju przy zakupie technologii neutralnych emisyjnie, takich jak baterie, panele słoneczne, pompy ciepła i elektrolizery. Aby zastosować kryterium odporności, trzeba wiedzieć, skąd pochodzi produkt końcowy i jego główne komponenty. 31 sierpnia 2026 r. Komisja opublikowała wytyczne, jak ma wyglądać taki dowód pochodzenia (komunikat, Dz.U. C/2026/4623).

Wytyczne najpierw wymieniają klasyczne dowody dokumentowe: faktury, identyfikatory produktów i numery seryjne, tabliczki znamionowe, świadectwa pochodzenia, konosamenty, zestawienia materiałowe, protokoły inspekcji fabrycznych i systemy MES. Następnie dodają, że zamawiający powinni stopniowo przechodzić na cyfrowe systemy identyfikowalności, które pozwalają bezpiecznie i interoperacyjnie weryfikować pochodzenie i łańcuch dostaw, a w przyszłości mogą one objąć także cyfrowe paszporty produktów.

Co wynika z wytycznych

Wytyczne nie ustanawiają obowiązku DPP w przetargach. Opisują możliwe przyszłe wykorzystanie paszportów. Nie oznacza to ogólnego zakazu żądania cyfrowych dowodów zgodnie z właściwymi przepisami o zamówieniach. Obowiązek paszportu dla objętych nim baterii rozpoczyna się 18 lutego 2027 r.
Paszport może wspierać wykazanie pochodzenia. Dane są przydatne w takim zakresie, w jakim potwierdzają pochodzenie właściwego produktu i komponentów. Paszport nie dowodzi automatycznie zgodności z wymogami odporności NZIA ani nie zastępuje brakujących dowodów dotyczących komponentów.
Uwaga na błędne odesłanie w wytycznych. W przykładzie dotyczącym baterii wytyczne nazywają rozporządzenie (UE) 2024/1781 rozporządzeniem bateryjnym. To pomyłka: 2024/1781 to ESPR, a rozporządzenie bateryjne ma numer 2023/1542. Nie przenoś tego odesłania do własnej dokumentacji.

3. Planowane kryteria zielonych zamówień dla odzieży

Artykuł 65 ESPR pozwala Komisji ustanawiać obowiązkowe wymagania dotyczące zielonych zamówień publicznych dla produktów objętych aktami delegowanymi w sprawie ekoprojektu. 28 sierpnia 2026 r. Komisja opublikowała inicjatywę dotyczącą odzieży zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym. Przyjęcie aktu wykonawczego planuje na IV kwartał 2027 r. Jest to termin planowanych prac, nie data rozpoczęcia stosowania nowych wymagań.

Związek przyszłych kryteriów zamówień z danymi w paszporcie tekstyliów trzeba ocenić na podstawie projektów i przyjętych aktów. Z samej inicjatywy nie wynika wiążący zestaw danych ani data stosowania.

Co to oznacza, a czego nie oznacza

Z tych trzech dokumentów nie wynika żaden nowy obowiązek DPP, żaden nowy termin ani żadne nowe pole danych.
Wytyczne nie są wiążące i nie zmieniają rozporządzeń. Wiążąca wykładnia prawa UE należy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wytyczne o pracy przymusowej dotyczą wszystkich produktów, z paszportem lub bez. Identyfikator DPP to jeden z kilku sposobów identyfikacji produktu.
Wykorzystanie danych DPP w zamówieniach zależy od ich dostępności, przydatności i właściwych zasad przetargu, a nie wyłącznie od istnienia ustawowego obowiązku paszportowego.
W przypadku tekstyliów monitoruj inicjatywę GPP i sprawdzaj jej etap, projektowane kryteria oraz harmonogram w oficjalnych dokumentach.

Co robić teraz

Zadbaj o jednoznaczne powiązanie produktu z paszportem. Oznaczenia na produkcie, opakowaniu i w dokumentach powinny pozwalać odnaleźć właściwy paszport. Unikalny identyfikator produktu i odrębny numer rejestracyjny nadawany przez rejestr UE muszą być prawidłowo ze sobą powiązane, ale nie są tym samym identyfikatorem.
Uporządkuj dane o pochodzeniu i materiałach. Informacje o zakładach, dostawcach i materiałach zebrane na potrzeby paszportu mogą pomóc w odpowiedzi na pytania organu prowadzącego postępowanie albo zamawiającego publicznego. Ich przydatność zależy od zakresu postępowania lub warunków przetargu.
Nie przedstawiaj paszportu jako dowodu etycznego pochodzenia. Może zawierać dane o identyfikowalności, ale nie poświadcza warunków pracy.
Sprawdź, gdzie w Twojej sprzedaży pojawiają się zamówienia publiczne. Jeżeli sprzedajesz technologie neutralne emisyjnie albo odzież zamawiającym publicznym, śledź wytyczne NZIA i inicjatywę z art. 65 równolegle z produktowymi aktami delegowanymi.
Pilnuj terminu rozporządzenia o pracy przymusowej. Stosowanie zaczyna się 14 grudnia 2027 r., dziesięć miesięcy po tym, jak paszport baterii stanie się obowiązkowy.

FAQ

Czy rozporządzenie o pracy przymusowej wymaga Cyfrowego Paszportu Produktu?

Nie. Rozporządzenie (UE) 2024/3015 stosuje się do wszystkich produktów niezależnie od tego, czy mają paszport. Wytyczne (przyjęte w czerwcu 2026 r., opublikowane w Dzienniku Urzędowym we wrześniu) jedynie wymieniają unikalny identyfikator DPP wśród informacji, które pozwalają zidentyfikować produkt w postępowaniu.

Czy zamawiający publiczny może już żądać DPP na podstawie Net-Zero Industry Act?

Same wytyczne nie ustanawiają obowiązku DPP. Możliwość żądania konkretnego cyfrowego dokumentu trzeba ocenić na podstawie właściwych przepisów o zamówieniach; brak ustawowego obowiązku paszportowego nie oznacza ogólnego zakazu.

Czym jest art. 65 ESPR?

Upoważnia Komisję do ustanawiania obowiązkowych wymogów zielonych zamówień publicznych dla produktów objętych aktami delegowanymi ESPR. Planowana inicjatywa nie jest sama w sobie wiążącym aktem wykonawczym.

Czytaj dalej

Oficjalne źródła

Chcesz uporządkować dane produktu i dokumenty od dostawców? Wypróbuj OriginPass.eu i zacznij przygotowania do cyfrowego paszportu.

← Wróć do Bloga